Шулай уҡ Башҡортостанда ябыҡ тамыр системалы сәсеүлектәрҙе файҙаланып, урмандарҙы 20 процентҡа тергеҙеү тураһында федераль ҡануниәт талабы уңышлы үтәлә. Быйыл был күрһәткес 23 процент тәшкил итте. Төбәктә асыҡ грунт питомниктары селтәре әүҙем үҫешә, шулай уҡ бик күп теплицалар бар, уларҙа ябыҡ тамыр системаһы булған сәсеүлектәр үҫтерелә, тип билдәләне министр. Көҙгө инвентаризация йомғаҡтары буйынса 50 миллионға яҡын сәсеү материалы үҫтерелә, шуларҙың 3,8 миллионы — ябыҡ тамыр системаһы булған сәсеүлектәр. Марат Шәрәфетдинов шулай уҡ урмандарҙы законһыҙ ҡырҡыуға ҡаршы көрәш тураһында һөйләне. 2018 йылда төбәктә йыһан мониторингы системаһы индерелә, ул урман территорияһының 6 процентын үҙ эсенә алырға мөмкинлек бирә. Быйыл был система территорияның 93 проценттан ашыуын - 5,3 миллион гектарҙы биләй. Ошоноң арҡаһында законһыҙ әҙерләнгән ағас күләме ике тапҡырға кәмей.

Шулай уҡ төбәктә урман инспекторҙарының техник базаһы әүҙем яңыртыла, был законһыҙ ҡырҡыуҙарға ҡаршы һөҙөмтәлерәк көрәшкә булышлыҡ итә. “Урмандарҙы һаҡлау” милли проекты сиктәрендә йөҙҙән ашыу урман патруле автомобиле, квадроцикл һәм ҡаргиҙәр һатып алына. Бынан тыш, төбәктә урман янғындарына ҡаршы көрәш өсөн яңы технологиялар әүҙем индерелә. «Экология» милли проекты сиктәрендә янғын һүндереү өсөн 900-ҙән ашыу берәмек техника һатып алынды. Былтыр миллион гектарҙан ашыу территорияны биләргә мөмкинлек биргән видеомониторинг системаһы һыналды. Киләһе янғынға ҡаршы миҙгелгә тағы ла 10 видеокүҙәтеү камераһы ҡуйыу планлаштырыла, был 2 миллион гектар территорияны күҙәтергә мөмкинлек бирәсәк. Система яһалма интеллектҡа нигеҙләнгән һәм төтөн сығыу нөктәһенең урынын билдәләү генә түгел, ә уға тиклем маршруттар һалыу һәләтенә эйә.

“Экология” милли проекты тамамлана, әммә 2025 йылдан “Урмандарҙы һаҡлау” федераль программаһы сиктәрендә “Экологик именлек” яңы проекты старт ала. Урман хужалығы министрлығы алдында яңы бурыстар тора. Мәҫәлән, 2030 йылға урмандарҙы тергеҙеү балансы 112 процентҡа тиклем артырға тейеш, шулай уҡ Башҡортостанда питомниктар һәм теплицалар инфраструктураһын үҫтереү буйынса эш алып барыласаҡ. Республика Башлығы Радий Хәбировтың ҡушыуы буйынса төбәктә ағас үҫентеләре үҫтереү өсөн 24 теплица төҙөлдө. Әммә уларҙың ҡайһы берҙәре реконструкцияға мохтаж, шулай уҡ яңыларын төҙөү талап ителә. Шулай уҡ төбәктә «Йәшел Башҡортостан» һәм «Урманды һаҡлайыҡ»кеүек урмандарҙы тергеҙеү буйынса акциялар әүҙем үткәрелә. Быйыл көҙгөһөн генә 4200-ҙән ашыу ҙур ағас һәм 65 мең башҡа үҫентеләр ултыртыла, шулай уҡ 57 яңы тематик аллея барлыҡҡа килде.

“Экологик именлек” проекты сиктәрендә урман янғындары булмаҫҡа тейешле территорияны 3,5 мең гектарға тиклем кәметеү күҙаллана. Урман янғындары проблемаһы йылдан-йыл көнүҙәк булып ҡала. 2021 йылда республика етәкселеге уларҙы һүндереү өсөн вертолет һатып алды. Радий Хәбиров ҡайһы бер участкаларҙа вертолет техникаһы етмәүен билдәләне. Вертолет барлыҡҡа килеү менән урман янғындарын һүндереү буйынса эш һөҙөмтәлерәк була. Быйыл Башҡортостан башлығы Күмертауҙа етештерелгән КА-32 янғын һүндереү-ҡотҡарыу вертолеттары эскадрильяһын булдырыу инициативаһы менән сығыш яһаны. Был төрлө ғәҙәттән тыш хәлдәргә, шул иҫәптән урман янғындарына тиҙ арала яуап бирергә мөмкинлек бирәсәк. Мәсьәлә Ростех дәүләт корпорацияһының генераль директоры Сергей Чемезов менән осрашыу барышында тикшерелде.

Биология

фәндәре докторы, профессор, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре Алексей Кулагин Башҡортостанда “Экология " милли проектын тормошҡа ашырыу йомғаҡтарына аңлатма бирҙе:

 - Республиканың урман хужалығы министрлығы, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу министрлығы эшмәкәрлеге «Экология»милли проектын тормошҡа ашырыу менән генә сикләнмәне. Ул был проектҡа ярашлы маҡсаттарға өлгәшеүгә йүнәлтелгән, хатта уның тураһында әлегә билдәле булмаған ваҡытта ла.

***

-Былтыр Ғафури районында дәүләт бурыстарын үтәү, шулай уҡ экологик акциялар һәм урмандарҙы тергеҙеү буйынса башҡа эшмәкәрлек сиктәрендә байтаҡ эштәр башҡарылды - 35 гектарҙан ашыу майҙанда тиҫтәләрсә мең йәш үҫенте ултыртылды, 274 гектар майҙанда урман культураларын ҡарау үткәрелде, 257 гектарҙа урман культураларын ҡырҡыу үтте, - тип аңлатма бирҙе Ғафури урман хужалығы начальнигы Рәүеф Йәнмырҙин. – Быйылғы күрһәткестәр былтырғы күрһәткестәрҙән ныҡ айырылмай, һәм һәр һан артында - еңел булмаған физик хеҙмәт. Ер һөрөү, сәсеү материалдарын үҫтереү, ултыртыу, йәш урман культураларын тейешенсә һаҡлау өсөн күп көс һалырға кәрәк. Йәш культураларҙың сәсеү зоналарында, барлыҡҡа килгән аллеяларҙа йәшәүе лә ҡыуаныслы.