МХО-ның «күҙҙәр»е. Башҡортостан «ҡошсолары» нисек эшләй

Буфер зонаһы

Запорожье өлкәһендә, башҡа кире ҡайтарылған төбәктәрҙәге кеүек үк, ябай кешеләр йәшәй, улар бер ҡайҙа ла китмәгән. Ауыр һуғыш көндәренең, ә хәҙер йылдар йөгөн, үҙ өҫтөндә татый. Тап улар – ошо йылдар дауамында тәрән тылда булғандарҙы яҡлай. Ә уларҙы беҙҙең артиллерия һәм «күҙҙәр» - «ҡошсолар» дошман һөжүменән һаҡлайҙар, ярҙы тоталар һәм дошманды йорттар яғына үткәрмәйҙәр.

«Ҡошсолар» (Птичники)

Блиндажда ҡолаҡтар өсөн бәлзәм булып башҡорт телмәре яңғырай, өйгә тиклем ике мең саҡрым самаһы. Ошонан батальон менән туранан-тура идара итеү бара: бында БПЛА, артиллерия менән идара итеү пункты һәм элемтә үҙәге.

Бер нисә радиостанция һәм бер нисә төр интернет-элемтә батальон подразделениелары, шул иҫәптән мотоуҡсылар роталары араһында үҙ-ара эште тәьмин итә.

Батальон штабы начальнигы эшсе, электрон карталарға тактик оператив хәлде билдәләй, хәрби хәрәкәттәр иҫәбен алып бара: һөжүм "ҡанаттары" һәм FPV-дрондар менән бөгөн дошмандың автомобиль техникаһын юҡ иттеләр.

- Беҙҙә өҙлөкһөҙ ут тәьҫире бара. Бер нисә тиҫтә дошман удар дрондары һөжүме барған ҡатмарлы көндәр була, яугирҙар бурыстарҙы аныҡ үтәүен дауам итә. Егеттәр урындағы халыҡҡа ла ярҙам итә. Ҡайһы берҙә дошман граждандар объекттары буйынса махсус эшләй. Егеттәр урындағы халыҡҡа ярҙамға сыға - эвакуациялай, беренсе ярҙам күрһәтә. Һәр кем быны үҙенең туранан-тура бурыс тип ҡабул итә, - тип һөйләй Пилот.

Дежур сменалар тәүлек әйләнәһенә алғы сикте контролдә тота һәм кәрәк булғанда дошманға ут аса. Иң мөһиме – подразделениелар араһында тотороҡло бәйләнеш. Элемтә юғалғас, ғәскәрҙәр менән идара итеү ҙә юғала.

Шкет – мотоуҡсылар батальонының дежур радиотелефонисы, Октябрьскийҙан. МХО-ла дүртенсе йыл, өйҙә һөйөклө ҡатыны һәм ҡыҙы көтә:

- Хеҙмәт оҡшай - аныҡ, аңлайышлы бурыстар, шәп егеттәр, командир бик яҡшы. Минең төп бурыстарымдың береһе – подразделениелар араһында тотороҡло бәйләнеште һаҡлау. Әгәр өҙөклөктәр булһа, шунда уҡ яугирҙарға хәбәр итәм, һәм улар бәйләнеште тергеҙә. Уларҙың эше хәүефле, аралар бик ҙур. Әгәр улар өҫтөнән осоп йөрөһәләр, шунда уҡ йәшеренергә кәрәклеген иҫкәртәм. Әлбиттә, балаларҙың үҫкәнен күрге килә, тиҙерәк  Еңеү менән өйгә ҡайтырға теләйем.

Осетиянан Куратор позывнойлы хәрбиҙең августа ҡыҙы тыуған. Бында ул 2020 йылдың 24 февраленән.

– Башҡортостандыҡылар менән хеҙмәт итеүе бик оҡшай. Бында беҙ артиллерия расчеты менән идара итәбеҙ. Задание килеү менән беҙ уны ҡыҫҡа ваҡытта үтәргә тейешбеҙ, – тип һөйләй Куратор.

Нефтекаманан Малой, 27 йәш, 2022 йылдан мобилизацияланған – пилотһыҙ аппарат операторы дежурныйы. Уның яуаплылыҡ зонаһы – батальонда пилотһыҙ авиацияның эшмәкәрлеген координациялау, шулай уҡ дошманды үткәрмәҫ өсөн разведка яһау.

- Планлаштырылған һәм планлаштырылмаған бурыстар ҡуйыла. FPV-дрондарҙы ирекле һунарға ебәрәбеҙ. Беҙ унда нимәлер булыуы мөмкинлеген аңлайбыҙ, шунда осабыҙ, табабыҙ. Тикшереүҙәр уның нимә икәнен асыҡлай. FPV-дрондар менән һөжүм итә башлайбыҙ. Кәрәк булғанда артиллерия утын көйләәбеҙ,  - ти Малой.

Ямаха – Бәләбәйҙән, кесе сержант званиеһында мобилизацияланған, тыныс тормошта Өфөлә нефть тармағында баш конструктор булып эшләгән.

- Повестка әсәйемдең өйөнә килде. Беренсе фекер  – беҙ бында егеттәргә кәрәк. Бронь артынан йөрөмәнем. Башта отделение командиры итеп тәғәйенләнеләр, һуңынан штабҡа инструктор итеп күсерелдем. Тиҙҙән был йүнәлештә үҫешеү миңә уңайлы икәнен аңланым. Штаб-ул бит ысын мейе, үҙ эсенә бик күп мөһим функцияларҙы алған офис. Мин, офис хеҙмәткәре булараҡ, был мөхиттә үҙемде иркен тоям, – ти Ямаха. - Әсәйем менән көн һайын яҙышабыҙ. Балалар минең ҡайҙалығымды белә. Улыма 15 йәш, бында китергә сыҡҡанда ҡосаҡлай, күҙ йәштәрен йәшерә. Ҡыҙыма 10 йәш. Ҡатыным бик ныҡ ярҙам итә. Мин үҙем мотоциклсы, 2 аҙнаға ғына ялға ҡайтҡанда ла ул: бар, мотоциклыңда йөрө, ти.. Был бик ҡәҙерле. Көҙгөһөн ялда булдым, хәҙер яҙға тиклем хеҙмәт итәм.

 40 ай

Дежурстволар араһында – блиндажда мунса, бында ысын мунсалағы кеүек эҫелек. Тыуған яҡтан килгән күстәнәстәр менән эҫе сәй.

- Беҙҙең егеттәр бында 40 ай һәм унан да оҙағыраҡ тора, бөтәһе лә ысын геройҙар. Уларға бик күп нәмә бәйле – урындағы халыҡтың тыныс йоҡоһо һәм унда, өйҙәге, тыныс тормош. Бында ла тормош барлығын һәм уның ысын икәнен мөмкин тиклем күберәк кешенең белеүе бик мөһим, – ти Пилот.